Porselen Kaplama Kırılırsa veya Düşerse Ne Yapılmalı? İlk Adımlar

Porselen kaplamalar ağız içinde doğal dişe yakın bir dayanıklılık gösterir; yine de seramik bir malzemedir ve belirli koşullarda kırılabilir, çatlayabilir ya da yerinden çıkabilir. Böyle bir durumla karşılaşmak tedirgin edici olsa da çoğu zaman sakin kalıp doğru adımları atmak, sonraki tedaviyi kolaylaştırır. Bu yazıda kaplamalarda görülen hasar türlerini, nedenlerini, ilk yapılması gerekenleri ve klinikteki seçenekleri ele alıyoruz.

Kaplamalarda Hangi Tür Hasarlar Görülür?

Kron ve laminate veneer gibi porselen restorasyonlarda karşılaşılan sorunlar birkaç başlık altında toplanabilir:

• Kenar kopması (çipleşme): Seramiğin ucundan ya da köşesinden küçük bir parçanın ayrılmasıdır; dil ile pürüzlü bir alan olarak hissedilir.
• Seramik tabakada çatlak: Kaplamanın yüzeyinde ince bir çizgi şeklinde görülür; başlangıçta şikâyet vermeyebilir.
• Kaplamanın yerinden çıkması: Restorasyon bütün hâlinde dişten ayrılır.
• Altındaki dişte kırık: Kaplama sağlam görünse bile onu taşıyan diş dokusu kırılmış olabilir.

Neden Kırılır veya Çıkar?

En sık karşılaşılan etken, gece ya da gün içinde farkında olmadan yapılan diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığıdır. Kabuklu yemiş, buz, kalem ucu veya tırnak gibi sert cisimleri ısırmak, spor ya da kaza sırasında yaşanan travmalar da ani kırıklara yol açabilir. Zaman içinde kaplama kenarından başlayan çürük veya yapıştırıcı simanın çözünmesi ise kaplamanın gevşeyip düşmesine neden olabilir.

İlk Yapılması Gerekenler

• Kopan parçayı ya da çıkan kaplamayı atmayın; temiz bir kaba koyarak muayeneye getirin.
• Hasarlı taraftan çiğnemekten kaçının; sert ve yapışkan yiyeceklere bir süre ara verin.
• Keskin bir kenar dilinizi veya yanağınızı tahriş ediyorsa, ağzınızı ılık suyla çalkalayın ve durumu kliniğe bildirin.
• Kaplamayı evde herhangi bir yapıştırıcıyla takmaya çalışmayın. Bu tür ürünler dişe ve dişetine zarar verebilir, kaplamanın yeniden kullanılmasını da zorlaştırabilir.
• Altta kalan diş hassaslaşmışsa çok sıcak ve çok soğuk gıdalardan uzak durun.

Klinikte Hangi Seçenekler Değerlendirilir?

Küçük kenar kopmaları

Sınırlı bir çipleşmede kenar cilalanarak yumuşatılabilir ya da hasarlı bölge ağız içinde kompozit dolgu materyaliyle onarılabilir.

Yerinden çıkan kaplama

Kaplama ve altındaki diş sağlamsa, yüzeyler temizlendikten sonra restorasyon yeniden simante edilebilir.

Büyük hasar veya çatlak

Seramikte geniş kırık ya da derin çatlak varsa kaplamanın yenilenmesi gündeme gelir. Altta çürük veya diş kırığı saptanırsa önce bu sorun tedavi edilir, ardından yeni restorasyon planlanır. Porselen kaplama sürecinin nasıl ilerlediğini ayrıca inceleyebilirsiniz.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Kaplama çıktığında, belirgin bir parça koptuğunda, dişte ağrı, şişlik veya ısırırken sızı hissettiğinizde değerlendirme ertelenmemelidir. Altındaki dişte çatlak belirtileri fark etmek her zaman kolay değildir; bu nedenle küçük görünen hasarların da muayenede kontrol edilmesi önerilir.

Kırılmayı Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Diş sıkma alışkanlığı olanlarda kişiye özel hazırlanan gece plağı, kaplamalar üzerindeki yükü azaltmaya yardımcı olur. Sert cisimleri ısırmamak, paket açmak gibi işlerde dişleri alet olarak kullanmamak ve temas sporlarında ağız koruyucu takmak da önemlidir. Düzenli kontroller, kaplama kenarındaki çürük veya siman kaybı gibi sorunların erken fark edilmesini sağlar.

Özet

Porselen kaplamalarda kenar kopması, çatlak, kaplamanın çıkması ya da altındaki dişte kırık görülebilir. Böyle bir durumda parçayı saklamak, o taraftan çiğnememek ve evde yapıştırmaya çalışmamak ilk adımlardır. Klinikte hasarın büyüklüğüne göre cilalama, kompozit onarım, yeniden simantasyon ya da yenileme seçenekleri değerlendirilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Size uygun tedavi planının belirlenmesi için klinik muayene gereklidir.